Publicaties m.b.t. het ATB

Werken of wachten, dat is de vraag

Is een brandweerman die tijdens zijn dienst op de kazerne moet wachten op een volgende uitruk aan het werk of niet? Over deze kwestie woedt al jaren een felle juridische twist.

GERT ONNINK
ROTTERDAM

De Rotterdamse brandweerlieden Fred van Hengst en Job de Zeeuw stellen – met Europese richtlijnen in de hand – dat een aanwezigheidsdienst van 24 uur volledige werktijd is.

De rechtbank doet deze maand uitspraak in een bodemprocedure die vakbond AbvaKabo FNV namens Van Hengst heeft aangespannen tegen de gemeente Rotterdam.

Een andere rechter in de Maasstad wijst vonnis in een kort geding van de ondernemingsraad van de brandweer tegen de korpsleiding over de geldigheid van het werkrooster van dit jaar.

Volgens Van Hengst, AbvaKabo FNV en enkele deskundigen is de zaak helder. De werkweek van een brandweerman mag gemiddeld niet langer zijn dan 48 uur. In de praktijk is deze hulpverlener 54 uur in de week in touw. Daarmee worden richtlijnen van Europa overtreden.

,,Er is dus geen enkele twijfel dat Nederland de richtlijn moet toepassen,'' stelt prof. dr. Klara Boonstra, bijzonder hoogleraar internationaal arbeidsrecht aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.

,,Het Europese Hof van Justitie staat boven ons recht. Maar de ministers Hoogervorst, Remkes en De Geus zeggen geen geld te hebben om de Europese regels uit te voeren.''

Het kabinet zat lange tijd stil, maar besloot uiteindelijk toch iets te doen.

Per 1 juni wordt het gewijzigde Arbeidstijdenbesluit (ATB) van kracht, waarin onder andere is vastgelegd dat ook bij de brandweer een maximale werkweek van gemiddeld 48 uur geldt.

De gemeente Rotterdam betwist dat de brandweermensen langer hebben gewerkt dan toegestaan.

Tijdens een kort geding van de ondernemingsraad, vorige maand, presenteerde raadsman mr. Simon Tan van het gemeentebestuur een lijst met werktijden van 269 werknemers over 2005. ,,Daaruit blijkt dat de mensen gemiddeld minder dan 48 uur per week werken. Als het toch meer mocht zijn, dan moeten ze maar naar de Arbeidsinspectie stappen.''

Bovendien, stelde Tan, gaat het ATB niet over werkroosters en heeft een ondernemingsraad niets te maken met arbeidstijden.

Advocaat mr. Rudi van de Stege van de ondernemingsraad doet de rekensom van collega Tan af als 'de grote verdwijntruc'.

Tan heeft de verlofuren, zoals vakantie en ziekte, niet meegeteld. Dat zou, net als bij alle werknemers gebeurt, wel moeten, meent Van de Stege.

Van Hengst en De Zeeuw, die de kwesties hebben aangezwengeld, wachten de uitspraken in spanning af. ,,Een brandweerman doet zwaar werk. Dat is bij de discussie over het functioneel leeftijdsontslag (FLO) door iedereen onderstreept.

Toch willen sommige werkgevers ons, onder dreiging van korten op salaris, laten tekenen voor een rooster van 54 uur. Dat is pure chantage en heeft binnen brandweer Nederland tot grote onrust geleid.''

Van Hengst ontkent dat het hem om geld te doen is. ,,Er is beweerd dat brandweerlieden slapend rijk willen worden. Die mensen weten kennelijk niet dat maar 36 van de 54 uur worden betaald. Die Europese richtlijn is er voor de veiligheid van het personeel. Dáár gaat het ons om.''

Adviseur Ico Kloppenburg van AbvaKabo FNV maakt een vergelijking met een verkoper in een winkel die even zonder klanten zit. ,,Zou die over die wachtperiode dan ook geen loon mogen ontvangen?''