Wibo (Den Haag):

Per 1 juni 2006 moet het arbeidstijdenbesluit worden aangepast aan de Europese regelgeving. De Europese rechter heeft in de jaren 2000 en 2003 uitgesproken dat alle aanwezigheidsdiensten zoals de brandweer die gedeeltelijk kent, moeten worden gezien als arbeidstijd. Onze 24 uurdiensten worden nu verdeeld in werk- wacht- en rusturen, maar door de uitspraak van de rechter moeten de wacht- en rusturen ook worden aangemerkt als volledige arbeidstijd. Per 0-6-2006 betekent dit dat wij met ons huidige 24-uurrooster (gemiddeld 54 uren werken per week) boven de wettelijke toegestane werkweek van 48 uur uitkomen. Door de laksheid waarmee de Nederlandse overheid (regering en gemeenten) is omgesprongen met de uitspraak van de Europese rechter, zit zowat heel brandweer Nederland met de handen in het haar om aan de regelgeving per 1-1-2006 te voldoen.

Op het moment dat ik dit schrijf is het half april. Hoewel ik het nauwelijks verwacht, kan het best zijn dat op het moment dat u dit leest er een aantal ontwikkelingen zijn. Maar tot op heden is er geen enkel serieus voorstel naar buiten gekomen.
Maar het gaat me in dit geval niet om het rooster dat er uiteindelijk gaat komen, het gaat me nu even om de manier waarop onze werkgevers (CVA en individuele gemeenten) en de adviserende instanties –zoals het VNG en de commandanten- omgaan met de uitspraak van de Europese rechter.

De Europese rechter heeft zijn uitspraak gedaan om werknemers te beschermen. De rechter richtte zich hierbij op de veiligheid, gezondheid en het welzijn van werknemers tijdens hun werk. En waar je dan verwacht dat de werkgevers, behorende tot de Nederlandse overheid, de uitspraak van de rechter respecteren, zie je alleen maar minachting voor de argumenten die de rechter heeft gegeven om zijn uitspraak te rechtvaardigen. Zoals de zaken er nu voor staan zie je dat de werkgevers en de adviserende instanties zich in alle mogelijke bochten wringen om onder de ‘nieuwe’regelgeving uit te komen.
Eén manier om er onder uit te komen is de aangereikte opt-out regeling. Deze op-out regeling biedt de mogelijkheid aan werknemers om individuele afspraken te maken met de werkgever om langer dan 48 uur te werken, met een maximum van 60 uur over een periode van 26 weken. Als de werknemer bereid is deze regeling te ondertekenen dan voldoet de werkgever nog steeds aan de Europese regelgeving.
De opt-out regeling wordt door de werkgevers uitgebuit. Zij doen hun uiterste best om de werknemer te laten geloven dat bij het tekenen van de opt-out regeling alles bij het oude blijft. Voor mensen die daar niet gevoelig voor zijn, gebruiken ze dreigementen en chantagepraktijken om de werknemer te intimideren. Zo zou het niet tekenen van de regeling een achteruitgang in het salaris en de onregelmatigheidstoeslag betekenen. 24-uurdiensten zouden verdwijnen, het zomerverlof zou niet meer door kunnen gaan enz enz.

Ook onze commandant doet mee om onder de uitspraak uit te komen. Zo kwam hij zelfs eens met een oplossing die iedereen versteld liet staan: het bruto-netto verhaal. Zo zouden wij bruto wel 54 uur per week werken, maar als je de verlofdagen en adv-dagen er afhaalde werkte je netto zelfs minder dan 48 uur. Geen enkel probleem dus. In eerste instantie ben je geneigd deze man een contract voor het leven aan te bieden. Iemand die een levensgroot probleem voor brandweer Nederland in een uurtje weet op te lossen mag je nooit laten gaan. Maar al snel realiseer je je dat ook hij alleen maar minachting heeft voor de uitspraak en geen begrip toont voor de argumenten van de Europese rechter. Eens te meer wordt duidelijk welke plaats hij inneemt als het gaat om belangen van de werkgever enerzijds en de belangen van ‘zijn’ werknemers anderzijds. Een aai over je bol van het college van Burgemeester en Wethouders schijnt belangrijker te zijn dan de belangen van je personeel.

En zo staan de zaken er half april voor. De mensen die hier verantwoordelijk zijn, zijn dus bereid door te gaan met het uitbuiten van het brandweerpersoneel door ze 36 uur te betalen voor 54 uur werken. Oh ja, en zeg nu niet dat ik dit wist op het moment dat ik bij de brandweer solliciteerde, want toen ik bij de brandweer aangenomen werk bestond er ook een flo-regeling. Die regeling is recent afgeschaft omdat het niet meer van deze tijd zou zijn. Maatschappelijke ontwikkelingen en nog veel meer van dat gebla. Nee, 54 uur werkenvoor een van de slechtst betaalde ambtenarensalarissen, dat is van deze tijd!

Deze zoveelste tegenstelling doet de relatie tussen werkgever en werknemer niet goed. Ik heb al eens in een eerdere Wibo geschreven dat deze relatie alleen puur zakelijk is. Wat je in andere bedrijven nog wel een ziet dat er blijk van waardering voor het personeel getoond wordt, zie je bij de overheid hoofdzakelijk acties die de welvaart en het welzijn van haar personeel aantasten. Alles wat er bereikt is op het gebied van salarissen en de arbeidsomstandigheden is door keiharde strijd bereikt. Niets is meer geschonken.
Wat betekent dit voor het werkplezier? Eén ding is zeker door deze opstelling van onze werkgever…. En door een commandant die zelden loyaal is aan zijn personeel. Door een vakbond die de laatste tijd zeer onhandig heeft onderhandeld en door werknemers die het strijden tegen hun werkgever en commandant moe zijn, wordt er steeds meer ingeleverd en wordt het werken bij de Haagse brandweer in de 24-uurdinest steeds onaangenamer.

En welk begrip moet je daarvoor tonen. Bezuinigingen? Daar geloven we allang niet meer in. Worden er van ons iedere keer weer offers gevraagd, zelf weten de hogere ambtenaren hun salarisstrookje wel op peil te houden. Het meest sprekende voorbeeld is wel de buitengewone salarisverhoging voor burgemeester en raadslieden die bekendgemaakt werd in het heeste van de strijd om het behoud van de flo. Bovendien zou de onkostenvergoeding van beiden ook verhoogd moeten worden.
Waarom zij wel? Omdat er een scheefgroei is ontstaan met de salarissen in de particuliere sector en hun eigen topambtenaren. Jawel, deze argumenten zijn wel gerechtvaardigd, daar hoeft geen uitspraak van de rechter aan te pas te komen.
En zo wordt er geprofiteerd van de onmacht om de zelfverrijking van de managers en topambtenaren tegen te gaan. Dus dan maar plukken van de lagere ambtenaren.
Nog even terugkomen op de opt-out regeling.
Ik weet dat mijn werkgever behoorlijk in zijn maag zit met de uitspraak van de Europese rechter. De arrogante opstelling van de mensen waarmee we in feite in onderhandeling zouden moeten om tot een oplossing te komen, maakt in ieder geval mij zeer onverschillig. Want waarom zou ik mij in deze situatie flexibel opstellen? Omdat zij op dit moment niet in staat zijn om tot een oplossing te komen? Laat ze het zelf maar eens voelen: ‘alles wat bereikt is, is bereikt door keiharde strijd’.